---
title: "Mózg"
canonical: "https://ummu.pl/kategoria-ciekawostki/mozg/"
type: "archive"
---

# Mózg

## [Dlaczego mózg nastolatka przetwarza emocje bardziej instynktownie niż logicznie?](https://ummu.pl/ciekawostki/dlaczego-mozg-nastolatka-przetwarza-emocje-bardziej-instynktownie-niz-logicznie/)

W okresie dorastania obserwuje się względnie wcześniejsze dojrzewanie podkorowych systemów nagrody i emocji w porównaniu z korą przedczołową związaną z kontrolą impulsów. Taka „nierównowaga rozwojowa” sprzyja temu, że w sytuacjach silnie nacechowanych emocjonalnie lub społecznie istotnych, zwiększona reaktywność układów limbicznych może przeważać nad jeszcze niedojrzałymi mechanizmami kontroli poznawczej, co prowadzi do nasilenia zachowań ryzykownych 
i […]

## [Mózg dziecka jest bardziej neuroplastyczny niż mózg dorosłego, a plastyczność synaptyczna jest najwyższa w dzieciństwie](https://ummu.pl/ciekawostki/mozg-dziecka-jest-bardziej-neuroplastyczny-niz-mozg-doroslego-a-plastycznosc-synaptyczna-jest-najwyzsza-w-dziecinstwie/)

To oznacza, że mózg dziecka łatwiej przyswaja wiele umiejętności, ale łatwiej też może utrwalać niekorzystne wzorce zachowania. W młodym wieku neurony łatwiej tworzą nowe połączenia – dlatego to tzw. „okno wrażliwości” na naukę języka czy zachowań społecznych.
 W dzieciństwie mózg jest najbardziej otwarty na bodźce i bardzo szybko reaguje na powtarzające się sytuacje. To, co […]

## [Mózg nastolatków szybciej się uczy, 
ale też szybciej zapomina, dlatego 
tak ważne są powtórki](https://ummu.pl/ciekawostki/mozg-nastolatkow-szybciej-sie-uczy-ale-tez-szybciej-zapomina-dlatego-tak-wazne-sa-powtorki/)

Bez powtórek informacje trafiają tylko do pamięci krótkotrwałej i szybko znikają. Zapominanie to nie błąd – to sposób mózgu na porządkowanie wiedzy. Informacje, 
do których nie wracamy, są bardziej narażone na zapomnienie. Powtarzanie mówi mu: „to się jeszcze przyda”. U nastolatków działa to jeszcze mocniej, bo ich mózg przechodzi tzw. przycinanie synaptyczne – dosłownie usuwa […]

## [Przerwy na „nicnierobienie” są dla mózgu… niezbędne, a cisza wpływa na wzrost nowych komórek w hipokampie](https://ummu.pl/ciekawostki/przerwy-na-nicnierobienie-sa-dla-mozgu-niezbedne-a-cisza-wplywa-na-wzrost-nowych-komorek-w-hipokampie/)

To wtedy działa tzw. „default mode network”, sieć odpowiedzialna za: Po intensywnej nauce lub przeżyciu mózg potrzebuje chwili ciszy, aby utrwalić połączenia nerwowe.  Badania na modelach zwierzęcych wykazały, że 2 godziny ciszy dziennie zwiększają neurogenezę – co sugeruje, że u ssaków cisza może sprzyjać neurogenezie, ale dla potwierdzenia tego konieczne jest jeszcze przeprowadzenie badań na […]

## [Mózg dziecięcy tworzy ogromne liczby nowych połączeń neuronowych… na sekundę](https://ummu.pl/ciekawostki/mozg-dzieciecy-tworzy-ogromne-liczby-nowych-polaczen-neuronowych-na-sekunde/)

Zwłaszcza w pierwszych latach życia, ale intensywny rozwój trwa też w wieku szkolnym. Każdy dźwięk, ruch, emocja, zapach czy spojrzenie może uruchomić nową sieć połączeń. Mózg dosłownie „buduje się” na doświadczeniu. To, co często jest powtarzane, zostaje, a to, co zbędne – zanika. Dzięki temu dziecko rozwija swoje zdolności: Aby ten rozwój przebiegał zdrowo, potrzebna […]

## [Kora przedczołowa należy do najpóźniej dojrzewających obszarów mózgu](https://ummu.pl/ciekawostki/kora-przedczolowa-nalezy-do-najpozniej-dojrzewajacych-obszarow-mozgu/)

Kora przedczołowa to część mózgu odpowiedzialna za funkcje wykonawcze, takie 
jak planowanie, podejmowanie decyzji i kontrolę impulsów. Wyniki współczesnych badań wskazują, że poszczególne systemy mózgowe różnią się zarówno tempem, 
jak i momentem osiągania kolejnych etapów dojrzałości. Struktury układu limbicznego, odpowiedzialne m.in. za przetwarzanie emocji i nagrody, wykazują względnie zaawansowany poziom rozwoju względem kory przedczołowej, której […]

## [Nastolatki częściej niż dzieci… są wrażliwe na ocenę innych](https://ummu.pl/ciekawostki/nastolatki-czesciej-niz-dzieci-sa-wrazliwe-na-ocene-innych/)

W porównaniu z dziećmi nastolatki tworzą bardziej złożone relacje rówieśnicze oraz są bardziej wrażliwe na akceptację i odrzucenie ze strony rówieśników. To dlatego każde spojrzenie, komentarz czy ocena kolegi bądź koleżanki może wywołać lawinę emocji. Adolescencja charakteryzuje się zmianami psychologicznymi w zakresie tożsamości, samoświadomości oraz relacji z innymi. Warto o tym pamiętać, gdy reakcja nastolatka […]

## [Podczas słuchania audiobooków powstają takie same reprezentacje znaczeniowe, co w trakcie czytania](https://ummu.pl/ciekawostki/sluchanie-audiobookow-i-czytanie-aktywuja-te-same-obszary-mozgu-u-dzieci-i-doroslych/)

Dlatego osoby, które nie lubią czytać, mogą wiele zyskać słuchając historii. Badania pokazują, że reprezentacja semantyki języka jest niezależna od modalności sensorycznej, za pośrednictwem której odbierane są informacje semantyczne. Słuchając opowieści, można ćwiczyć: Audiobooki mogą być więc świetnym wsparciem dla dzieci z trudnościami w nauce czytania, dysleksją lub brakiem motywacji. To też sposób na budowanie […]

## [Czy stres bardziej wpływa na rozwijający się mózg?](https://ummu.pl/ciekawostki/czy-stres-bardziej-wplywa-na-rozwijajacy-sie-mozg/)

Hipokamp jest kluczową strukturą limbiczną, która odgrywa zasadniczą rolę w tworzeniu i odtwarzaniu wspomnień. Może on odzwierciedlać potencjalne skutki stresu w dzieciństwie. Ze względu na zasiedlenie receptorami glukokortykoidowymi jest on wysoce podatny na uszkodzenia spowodowane nadmiernym poziomem kortyzolu, który może hamować neurogenezę. Podobnie wrażliwa jest kora przedczołowa odpowiedzialna za podejmowanie decyzji i regulację emocji. Osoby, […]

## [Mózg to największy konsument energii](https://ummu.pl/ciekawostki/mozg-to-najwiekszy-konsument-energii/)

Choć stanowi tylko ok. 2% masy ciała, u dzieci mózg zużywa nawet 40% dziennego zapotrzebowania energetycznego organizmu! U dorosłych – około 20%. Dlatego dzieci szybciej się męczą poznawczo i potrzebują przerw, nawet jeśli „tylko siedzą i myślą”. Wbrew pozorom myślenie to nie „nicnierobienie” – to intensywna praca wymagająca paliwa: glukozy i tlenu. Dziecięcy mózg, który […]